Khái niệm
Tất cả khái niệm tâm lý học
Khái niệm tâm lý học với giải thích ngắn gọn và ví dụ.
Xã hội
Bất hòa nhận thức
Tâm lý học giải thích vì sao ta tự biện minh cho thói quen xấu
Thời gian đọc 3 phút
Nhận thức
Hiệu ứng Dunning-Kruger
Vì sao người kém hiểu biết lại thường tự tin nhất
Thời gian đọc 3 phút
Nhận thức
Hiệu ứng mỏ neo
Con số đầu tiên bạn thấy có thể kéo lệch cả phán đoán sau đó
Thời gian đọc 3 phút
Nhận thức
Thiên kiến xác nhận
Ta thường chỉ nhìn thấy điều củng cố niềm tin sẵn có
Thời gian đọc 3 phút
Nhận thức
Ngụy biện chi phí chìm
Vì sao ta cứ tiếp tục đổ thêm vào thứ đã sai ngay từ trước
Thời gian đọc 3 phút
Xã hội
Hiệu ứng người ngoài cuộc
Vì sao càng đông người chứng kiến thì lại càng ít người giúp
Thời gian đọc 3 phút
Xã hội
Thí nghiệm Milgram
Cách người bình thường có thể làm điều tàn nhẫn khi nghe lệnh từ quyền lực
Thời gian đọc 4 phút
Xã hội
Hiệu ứng hào quang
Một ấn tượng tốt có thể khiến mọi thứ khác cũng bị đánh giá tốt hơn
Thời gian đọc 3 phút
Xã hội
Hiệu ứng ánh đèn sân khấu
Ta hay nghĩ ai cũng đang để ý mình, nhưng thật ra không phải vậy
Thời gian đọc 3 phút
Xã hội
Hiệu ứng Pygmalion
Kỳ vọng có thể định hình kết quả thật sự
Thời gian đọc 3 phút
Hành vi
Chó của Pavlov
Vì sao một tín hiệu nhỏ cũng có thể kích hoạt phản ứng quen thuộc
Thời gian đọc 4 phút
Hành vi
Hộp Skinner
Cơ chế tâm lý đứng sau cờ bạc và nhiều dạng nghiện hiện đại
Thời gian đọc 3 phút
Hành vi
Sự bất lực học được
Thất bại quá nhiều khiến ta tin rằng cố nữa cũng vô ích
Thời gian đọc 3 phút
Phát triển
Thuyết gắn bó
Cách gắn bó thời thơ ấu ảnh hưởng mạnh đến tình yêu khi trưởng thành
Thời gian đọc 4 phút
Phát triển
Bài kiểm tra kẹo dẻo
Một đứa trẻ biết chờ đợi có thật sự dễ thành công hơn sau này không?
Thời gian đọc 3 phút
Phát triển
Tính thường tồn của vật thể
Vì sao trò ú òa lại đặc biệt hiệu quả với em bé
Thời gian đọc 3 phút
Tính cách
Năm đặc điểm tính cách lớn
Mô hình 5 yếu tố tính cách được xem là vững nhất về mặt khoa học
Thời gian đọc 4 phút
Tính cách
Hội chứng kẻ mạo danh
Thành công vẫn không đủ để khiến ta tin rằng mình xứng đáng
Thời gian đọc 3 phút
Tính cách
Tự ái vị kỷ
Khi yêu bản thân vượt quá mức lành mạnh và trở thành rối loạn
Thời gian đọc 3 phút
Xã hội
Lỗi quy kết cơ bản
Lỗi của người khác là do tính cách, còn lỗi của mình là vì hoàn cảnh
Thời gian đọc 3 phút
Hành vi
Điều kiện hóa tạo tác
Con người học hành vi mới thông qua phần thưởng và hình phạt
Thời gian đọc 3 phút
Tính cách
Tháp nhu cầu Maslow
Khi nhu cầu cơ bản chưa ổn, rất khó nghĩ đến lý tưởng cao hơn
Thời gian đọc 3 phút
Nhận thức
Hiệu ứng vị trí nối tiếp
Ta thường nhớ phần đầu và phần cuối, còn phần giữa thì mờ nhạt hơn
Thời gian đọc 3 phút
Phát triển
Các giai đoạn nhận thức của Piaget
Trẻ em không chỉ biết ít hơn, mà còn suy nghĩ theo cách hoàn toàn khác
Thời gian đọc 4 phút
Tiến hóa
Biểu cảm khuôn mặt phổ quát
Có những nét mặt mà hầu như con người ở đâu cũng nhận ra
Thời gian đọc 3 phút
Tiến hóa
Vi biểu cảm
Sự thật đôi khi lóe lên trên gương mặt chỉ trong chưa đầy một giây
Thời gian đọc 3 phút
Xã hội
Quy tắc Mehrabian (7-38-55)
Khi truyền đạt cảm xúc, lời nói chỉ là một phần rất nhỏ của thông điệp
Thời gian đọc 3 phút
Xã hội
Hiệu ứng tắc kè hoa
Bắt chước tinh tế khiến con người cảm thấy gần gũi nhau hơn
Thời gian đọc 3 phút
Xã hội
Khoảng cách giao tiếp
Khoảng cách giữa hai người cũng là một dạng ngôn ngữ
Thời gian đọc 3 phút
Nhận thức
Tải nhận thức (dấu hiệu lừa dối)
Nói dối thường khiến não phải làm việc nhiều hơn nói thật
Thời gian đọc 3 phút
Marketing
6 nguyên tắc của Cialdini
6 nguyên tắc khiến con người dễ bị thuyết phục hơn
Thời gian đọc 4 phút
Xã hội
Thuyết tam giác tình yêu
Tình yêu có thể được nhìn qua ba thành phần cốt lõi
Thời gian đọc 3 phút
Tính cách
Thuyết Big Five
Tính cách khoa học không chia người thành hộp, mà đặt họ trên các phổ
Thời gian đọc 3 phút
Tiến hóa
Gene ích kỷ
Con người có thể được nhìn như cỗ máy giúp gene tiếp tục tồn tại
Thời gian đọc 3 phút
Tiến hóa
Tâm lý học chọn bạn đời
Sự hấp dẫn của con người có thể chịu ảnh hưởng từ lịch sử tiến hóa dài lâu
Thời gian đọc 3 phút
Tiến hóa
Sự tiến hóa của ghen tuông
Ghen tuông có thể được kích hoạt khác nhau tùy nỗi lo tiến hóa phía sau
Thời gian đọc 3 phút
Tiến hóa
Bản năng sợ hãi
Vì sao ta sợ rắn nhện tự nhiên hơn là những nguy hiểm hiện đại
Thời gian đọc 3 phút
Tiến hóa
Lòng vị tha có đi có lại
Tôi giúp bạn hôm nay vì tin rằng mai này bạn cũng sẽ giúp lại tôi
Thời gian đọc 3 phút
Tiến hóa
Tìm kiếm địa vị
Khát khao đứng ở vị trí cao hơn là một động lực xã hội rất sâu
Thời gian đọc 3 phút
Marketing
Tiếp thị khan hiếm
Cảm giác sợ bỏ lỡ khiến ta muốn mua thứ đang khan hiếm hơn
Thời gian đọc 3 phút
Marketing
Bằng chứng xã hội
Khi không chắc, ta hay nhìn vào đám đông để quyết định
Thời gian đọc 3 phút
Marketing
Hiệu ứng mồi nhử
Một lựa chọn tưởng như vô dụng có thể làm thay đổi hoàn toàn quyết định của ta
Thời gian đọc 3 phút
Marketing
Tiếp thị có đi có lại
Thứ “miễn phí” thường tạo ra một món nợ tâm lý vô hình
Thời gian đọc 3 phút
Marketing
Hiệu ứng khung
Cách đóng khung thông tin có thể làm thay đổi quyết định dù bản chất không đổi
Thời gian đọc 3 phút
Marketing
Tâm lý màu sắc
Màu sắc có thể kích hoạt cảm xúc và phán đoán rất nhanh
Thời gian đọc 3 phút
Marketing
Ác cảm mất mát
Mất mát thường đau gấp nhiều lần so với niềm vui khi đạt được điều tương đương
Thời gian đọc 3 phút
Nhận thức
Hiệu ứng tiệc cocktail
Bộ não có thể lọc tiếng ồn và khóa vào tín hiệu mình quan tâm
Thời gian đọc 2 phút
Nhận thức
Mù thay đổi
Ta tưởng mình nhìn thấy mọi thứ, nhưng thật ra lại bỏ lỡ rất nhiều thay đổi rõ ràng
Thời gian đọc 3 phút
Nhận thức
Hiệu ứng giả dược
Niềm tin đôi khi có thể tạo ra hiệu ứng chữa lành thật sự
Thời gian đọc 3 phút
Nhận thức
Ký ức sai lệch
Trí nhớ không phải bản ghi nguyên vẹn, mà là thứ luôn được dựng lại
Thời gian đọc 3 phút
Nhận thức
Giấc ngủ và trí nhớ
Giấc ngủ giống như nút lưu của trí nhớ
Thời gian đọc 3 phút
Xã hội
Lây lan cảm xúc
Cảm xúc có thể lan từ người này sang người khác rất nhanh
Thời gian đọc 3 phút
Nhận thức
Nơron gương
Một phần nền sinh học giúp ta đồng cảm và học qua quan sát
Thời gian đọc 3 phút
Nhận thức
Tính linh hoạt nhận thức
Sự linh hoạt tinh thần giúp ta đổi chiến lược và nhìn vấn đề theo nhiều góc
Thời gian đọc 3 phút
Nhận thức
Siêu nhận thức
Biết mình đang nghĩ gì và biết cả điều mình chưa hiểu
Thời gian đọc 3 phút
Nhận thức
Quy tắc đỉnh-cuối
Ta thường nhớ trải nghiệm qua cao trào và đoạn kết, chứ không phải toàn bộ hành trình
Thời gian đọc 3 phút
Nhận thức
Thích nghi khoái lạc
Con người rất nhanh quay lại mức hạnh phúc quen thuộc dù đời sống thay đổi lớn
Thời gian đọc 3 phút
Nhận thức
Thiên kiến tiêu cực
Điều xấu thường để lại dấu ấn mạnh hơn điều tốt ở cùng cường độ
Thời gian đọc 3 phút
Xã hội
Ăn theo tập thể
Khi ở trong nhóm, con người dễ giảm nỗ lực vì trách nhiệm bị chia loãng
Thời gian đọc 3 phút
Marketing
Hiệu ứng tiếp xúc đơn thuần
Chỉ cần quen mặt, con người đã dễ có cảm tình hơn
Thời gian đọc 3 phút
Xã hội
Thiên kiến vị kỷ
Thành công là do mình giỏi, thất bại là do hoàn cảnh
Thời gian đọc 3 phút
Nhận thức
Phép đoán theo tính sẵn có
Điều gì dễ nghĩ ra trong đầu thì ta thường tưởng là xảy ra rất nhiều
Thời gian đọc 3 phút
Nhận thức
Thiên kiến nhìn lại
Sau khi chuyện đã xảy ra, ta dễ nghĩ rằng mình đã biết trước từ đầu
Thời gian đọc 3 phút
Xã hội
So sánh xã hội
Ta thường đo giá trị bản thân bằng cách đặt mình cạnh người khác
Thời gian đọc 3 phút
Xã hội
Mối đe dọa định kiến
Chỉ cần sợ xác nhận một định kiến cũng có thể làm thành tích giảm đi
Thời gian đọc 3 phút
Nhận thức
Trạng thái dòng chảy
Trạng thái “vào guồng” khi thời gian như biến mất
Thời gian đọc 3 phút
Hành vi
Dập tắt
Khi không còn được củng cố, hành vi sẽ dần yếu đi
Thời gian đọc 3 phút
Hành vi
Định hình hành vi
Những hành vi phức tạp thường được xây bằng nhiều bước rất nhỏ
Thời gian đọc 3 phút
Hành vi
Học qua quan sát
Con người học rất nhiều chỉ bằng cách quan sát người khác
Thời gian đọc 4 phút
Hành vi
Giải mẫn cảm hệ thống
Vượt qua nỗi sợ bằng cách tiếp xúc dần dần trong trạng thái bình tĩnh
Thời gian đọc 4 phút
Hành vi
Kinh tế điểm thưởng
Hệ thống điểm thưởng và sticker thực ra là một công cụ tâm lý rất mạnh
Thời gian đọc 3 phút
Hành vi
Khái quát hóa và phân biệt
Não học cách phản ứng giống nhau với cái tương tự và khác nhau với cái khác biệt
Thời gian đọc 4 phút
Phát triển
Các giai đoạn tâm lý-xã hội của Erikson
Đời người có thể được nhìn như 8 giai đoạn với 8 cuộc khủng hoảng tâm lý - xã hội
Thời gian đọc 5 phút
Phát triển
Phát triển đạo đức của Kohlberg
Cách ta lý giải đúng sai cũng phát triển theo từng bậc
Thời gian đọc 4 phút
Phát triển
Vùng phát triển gần (ZPD)
Có một vùng học tập nơi ta chưa làm được một mình nhưng làm được khi có hỗ trợ
Thời gian đọc 4 phút
Phát triển
Giai đoạn then chốt
Có những cửa sổ phát triển mà nếu bỏ lỡ thì việc học sẽ khó hơn rất nhiều
Thời gian đọc 4 phút
Phát triển
Lo âu với người lạ và lo âu chia tách
Sợ người lạ và khó chịu khi xa người chăm sóc là dấu mốc phát triển khá bình thường
Thời gian đọc 3 phút
Phát triển
Tiếp thu ngôn ngữ
Trẻ học nói nhanh đến mức dường như não đã được chuẩn bị sẵn cho ngôn ngữ
Thời gian đọc 4 phút
Tính cách
Nơi kiểm soát
Bạn tin kết quả đời mình do mình quyết định hay do hoàn cảnh quyết định?
Thời gian đọc 4 phút
Tính cách
Tính cách loại A/B
Một kiểu phân loại tính cách từng gắn rất mạnh với bệnh tim mạch
Thời gian đọc 4 phút
Tính cách
Tự hiện thực hóa
Tự hiện thực hóa là quá trình trở thành phiên bản đầy đủ nhất của chính mình
Thời gian đọc 5 phút
Tính cách
Hướng nội và hướng ngoại
Khác biệt lớn nằm ở nơi con người nạp lại năng lượng của mình
Thời gian đọc 4 phút
Tính cách
Thuyết đặc điểm
Tính cách có thể được hiểu như sự kết hợp của những đặc điểm khá ổn định
Thời gian đọc 4 phút
Xã hội
12 kỹ thuật để chiếm được thiện cảm
12 kỹ thuật tâm lý giúp tăng thiện cảm và xây kết nối nhanh hơn
Thời gian đọc 12 phút